Bio Güvenlik Kuralları

Bakım ve Sağlık, Bio Güvenlik kategorilerinde bulunmaktadır.
A- A A+

Etlik broiler yetiştiriciliğinde bio-güvenlik kurallarına sıkı sıkıya uymadan, onları uygulamadan verimli ve kazançlı üretim mümkün görünmemektedir.

Ülkemizdeki üretim ve yetiştirme tesislerinin mevcut durumu ve imkanları bu işi yapanların hiç birinden geri olmadığı gibi hatta pek çoğundan daha ileri seviyededir. Ancak bazı ileri ülkelerde (Kanada, ABD, Avustralya ve AB ülkeleri) kümes yerleşimleri ülkemizdeki gibi kümelenme şeklinde bir birine çok yakın değildir. Aralarındaki uzaklıklar bir kümesin diğerini enfekte etmeyecek kadar uzaktadır. Böyle olunca da onların bio-güvenlik uygulamalarında genel kabul görmüş kurallar yeterli olmaktadır.

Türkiye nin pek çok bölgesinde etlik broiler yetiştiriciliği belirli alanlarda risk oluşturacak şekilde yapılmaktadır. Bu sebeple, bizlerin uygulayacağı bio-güvenlik önlemleri önerilenlerden çok daha sıkı ve disiplinli olmalıdır.

Bio-güvenlik kuralları ve onun sıkı takibi; eğer bir problem var ise o problemi olduğu yerde tutmak, orada çözmek ve kısa sürede normale dönüşü sağlamaktır. Unutmayınız ki sizin kümesinizde başlayan hiçbir yerde olmayan sıkıntı; size gelen araçlar ilaçlanmadığında, kümesler arası trafik ve görüşme trafiğini kesmediğinizde, ölü imhası kurallarına ve dezenfeksiyona uymadığınızda biliniz ki hastalık yayılmıştır. Bir süre sonra sizi çok daha büyük boyutta ziyaret edecek ve kalıcı olarak kümese yerleşecektir.

Kapılarınızın önünü temizlemediğinizde sokaklar pis olur. Sokaklar pis olursa mahalle yaşanamaz hale gelir.

Etlik broiler yetiştiricileri bu kurallara uymaz ise, mevcut ölüm oranlarından daha yüksek oranları kabullenmek zorunda kalacaklardır.

Bio-güvenlikte olmazsa olmazlar aşağıdaki ana başlıklar ve alt başlıklar şeklinde sıralanabilir.

  1.  KÜMES TEMİZLİĞİ
    • Gübre ve atıkları almaya gelen kamyon, traktör (ataçmanları ile) ve araçlar dezenfekte edilmeden kümes alanlarına alınmamalıdır,
    • Kümesten süpürme sonrası çıkan kalıntılar uzak noktalara taşınmalı ve üzeri toprakla örtülmelidir,
    • Kümes içi çok iyi bir şekilde tazyikli su ile yıkanmalıdır. Kesinlikle hiçbir kalıntı kümes içinde bırakılmamalıdır,
    • Atık suların kümes araları ve etrafında özelliklede dolaşılan alanlarda birikinti olarak kalmaması için önlem alınmalıdır,
    • Logarlardaki suların deşarjından sonra kalan atıklar kümes mahallinden uzaklaştırılmalıdır. (kümes temizliği tam yapılmadan kesinlikle yeni civciv alınmamalıdır)
  2. KÜMES DEZENFEKSİYONU
    • Yıkama sonrası duvarlar yerden 80cm yüksekliği dahil ederek tabanla beraber kostikli su (1/20 Lt) 1000 m2 alan için en az 400 lt su ile 20 lt kostik karıştırılıp yıkanmalı,
    • İlaçlamayı/dezenfeksiyonu şirket yapıyor ise eksiksiz yapılması için sıkı takip ediniz,
    • Gerek görürseniz ihmal etmeyip ikinci bir dezenfeksiyonu kendiniz yapınız,
    • Kümes içi duvardaki çatlakları mutlaka tamir ediniz,
    • Tabanda oluşmuş çatlakları dezenfekte edilmiş kireç ile doldurunuz,
    • Kümes içlerinde her tür böcek için 6 ayda bir ilaçlama yapılması şarttır. Bu böcekler ve larva-yumurtalarından bazıları dezenfektandan etkilenmez, canlı kalır ve hastalıkları gelecek dönemlere taşırlar. Böcekler için tavsiye edeceğimiz ilaç ALPHANEXT 15SC.
    • Talaş serilmeden önce alan büyüklüğüne göre FORMASTER yakınız,
    • Silolarda 1/3 büyüklükte FORMASTER yakınız,
    • Temiz ve ilaçlı kümeslerin tüm girişlerine kapaklı dezenfektan potaları koyunuz. Bunlara basılmadan içeri kesinlikle girmeyiniz,
    • Altlık serildikten hemen sonra üzerine önce spreyleme şeklinde 80-100 lt dezenfektan atınız, ardından FORMASTER yakınız ve en az 24 saat kümesi kapalı tutunuz.

    (ilaçlama öncesi içeride kullanılacak tüm ekipman, civciv suluk ve yemlikleri, ara bölmeler içeri alınmalıdır. Tüm tamir ve onarım    işleri ilaçlama öncesi tamamlanmalıdır. Zorunlu olmadıkça tamir ve bakım için ilaçlama sonrası kümese girilmemesi gerekir.)

  3. YEMLİK VE NİPEL HATLARI
    • Nipel hatlarını basınçlı su ile duru su gelene kadar yıkayınız,
    • Her dönem arasında nipel hatlarını nipel açıcı Hidrojenperoksit ile doldurun ve en az 2 gün hatta bekletin, hem hatları açın hemde hatları dezenfekte ediniz,
    • Yıkama işleminden önce yem borularında kalmış olan yemleri hattan, hattı boş çalıştırp alın,
    • Yem kazanlarında kesinlikle yem kalıntısı bırakmayınız, kalırsada temizleyiniz,
    • Su tankları ve nipel hatlarının hidrojen peroksit ile dezenfeksiyonu yapılmalı,
    • Biocon, Vircons benzeri dezenfektanlar ile belirli bir program içinde içme suyuna katılmalı (1/10.000 oranında)
  4. ÇEVRE DEZENFEKSİYONU
    • Pestit, fare, ve sürüngenler ile mücadele için tuzak istasyonlarda pasta yem devamlı bulundurulmalı,
    • Sinek uzakları kurulmalı. Unutmayınız ki, karasinek ve diğer uçucular taşıyıcıdır.
    • Çevre ilaçlaması duvarlarda dahil başlangıçta 3 günde bir yapılmalı. Alanda tehdit azalması sonrası ilaçlama sıklığını haftada 1 e düşürebilirsiniz.
    • Çevrenizdeki yakın arazilere mümkünse diğer kümeslerden gelecek kanatlı dışkılarını gübre amaçlıda olsa dökülmesini önleyiniz. (Dökülecek olursa, yanma işlemi için yığın halinde bırakılması 80-100 gün kadar üzeri izole edilmiş olarak bekletilmesini sağlayın)
    • Sahada bulunan ve önceki dönemlerden kalmış tüm tavuk tüylerini pürmüz ile yakmayı unutmayınız.
  5. ARAÇLARIN İLAÇLANMASI
    • Civciv taşıma araçları, yem kamyonları, seyreltme ve nihai sarım kamyonları kümes alanına girişte mutlaka ilaçlanmalı, (unutmayınız ki bu araçlar potansiyel hastalık taşıyıcısıdır)
    • Kendinize ait araçları kümes dahiline mümkünse almayınız (dışarıda bıraksanız da mutlaka ilaçlayınız), almanız gerekirse ilaçlamadan içeri almayınız. Unutmayınız ki eğer kümesiniz enfekte olmuş ise bunu çevreye taşırsınız.
    • Mümkünse dışarıdan ziyaretçi kabul etmeyiniz, ziyaretçi ile bir araya gelmeniz için hariçte bir yeri seçiniz.
    • Veteriner yada firma personeli aracını kesinlikle ihmal etmeden dezenfekte ediniz.
    • Bu araçlar sizden sonra bir başka kümese gidecektir. Sizde mevcudiyetini bildiğiniz yada bilmediğiniz hastalıklar bir başka yerlere taşınacaktır. Bugün bir başka yere taşınan hastalık bir süre sonra size tekrar dönecektir. Bu durumda yaptığınız tüm bio güvenlik uygulamaları külfet ve kazanç kaybı olarak size dönecektir. Böylece bugünlerde olduğu gibi hastalıklar kısır döngü olacak ve zarar vermeye devam edecektir.
    • Kömür ve altlık malzemesi taşıyan araçları ilaçlayınız.
    • Sarım ekibinin personel taşıyan araçları kesinlikle kümes alanına almayınız. Dışarıda park etmiş dahi olsa ilaçlayınız.
    • Sarım için gelen kasa yükleme forklift ve onu taşıyan kamyonu ilaçlamayı ihmal etmeyiniz.
  6. ÖLÜ İMHASI
    • Ölü tavukları kesinlikle etrafa atmayınız. Bu intihar demektir. Hastalık olmasa dahi ölüm sonra bakteriyel üreme hemen ve hızlı bir şekilde başlar ve yayılma eğilimindedir.
    • Ölüleri kümes içinden mümkünse günde 2 sefer(sabah-akşam) toplatınız. Kesinlikle gün sarkıtmayınız. “Nasıl olsa iki gün sonra yüklenecek bugünde toplamayayım” demeyin.
    • Yakma işlemi ile ölü imhası en iyi yöntemdir.
    • Ölü çukuru ile imha işlemi yapıyor iseniz. Kalıcı veya geçici olarak izole edilmiş kapaklı ölü çukurları oluşturun.
    • Ölü çukurlarının etrafını aralıklı olarak ilaçlayın. Hatta mümkünse sabun kalıbı büyüklüğünde FORMASTER yakıp üzeri izoleli ölü çukuru içine atınız.
    • Dışarıdan gelen ölü toplayıcılarına bedelli / bedelsiz ölü vermeyin. Ölü toplayıcıları sizden önce başka enfekte kümeslere uğramıştır, ya da sizdeki enfeksiyonları problem olmayan kümeslere taşıyacaktır. Bu sahanın kirlenmeye devam etmesi demektir.
  7. DİĞER YETİŞTİRİCİLER İLE İLETİŞİM
    • Kümesler arası trafik kesinlikle olmamalı,
    • Mümkün olduğunca bir araya gelmekten kaçınılmalı,
    • Acil durumlarda mekanikçi, elektrikçi ve ekipmancılar kümes alanına girmek zorunda kalır ise araçlarını mutlaka ilaçlayın, bu insanları, dezenfektan havuzuna basmalarını sağlayın.
  8. EVCİL VE YABANİ HAYVANLAR
    • Kümes alanına yabani hayvan girişlerinin önlenmesi için etrafın çit ile çevrilmesi, mevcut olanların daha korunaklı hale getirilmesi,
    • Evcil hayvanların kedi / köpek  dahil kümes alanında tutulmamalı,
    • Köpek bakılması gerekir ise kesinlikle ölü tavuk verilmemeli.
  9. KÜMESLERDE CİVCİV/TAVUK VARKEN
    • Saha veterinerinin size vereceği program dahilinde ve onların direktifi doğrultusunda dezenfektan atınız,
    • Altlık ıslanan bölgeleri oradan hızla uzaklaştırın ve zemini spreyleme ile ilaçlayın,
    • Kümes içlerine ilaç potalarına basmadan girmeyiniz.

Bio güvenlikte başarılı olmak yalnızca üretici / yetiştiricilerin bunları yapması yeterli değildir. Bio güvenlik; damızlıktan, kuluçkaya oradan kümeslere ve daha sonra sarım ekiplerine kadar devam etmesi gereken bir zincirleme işbirliği gerektirir. Bu aşamada entegre firmaların bio güvenliği geliştirici destekleri sağlamalıdır.

Entegre firmalar;

  • Bio güvenliği geliştirmek için teşvik sistemi geliştirmeliler, böylece:
    1. Çevre çitlerinin girilemez hale getirilmesi sağlanır,
    2. Girişlerde spreyli ve püskürtmeli otomatik dezenfeksiyon problemi yalnızca o alanda tutar,
    3. Sahanın, özelliklede kümes ara ve trafiğin çok olduğu ön bölümlerin betonlanması sahanın kolay ve iyi bir şekilde temizlenmesini sağlar,
    4. Kurallara uygun ölü imha çukurlarının / yakma fırınlarının oluşturulması enfeksiyonun gelişmesini engeller.
  • Dezenfektanların, formaster, gibi ilaçların bedelsiz olarak verilmesi.
  • Özelliklede sarım ekiplerinin bu konuda en büyük taşıyıcı olduğu unutulmamalı ve bu konudaki kuralları daha sıkı takip etmeli.
  • Kümeslerdeki uygulamaları daha sıkı takibi, entegre firmaların bu konuda işbirliği yapmaları.

Bu uygulamalar geçmişte ihmal edildiği için bugün daha büyük maddi bedeller ödüyoruz. Şimdiden önlem alınmazsa etlik broilerin geleceği sürdürülebilir olmaktan çıkacaktır. Önlem almak, uygulamayı takip etmek, cezalandırmak ve ödüllendirmek görev ve sorumluluğu entegre firmalara düşmektedir.