Etlik broiler yetiştirciliği için yeni tehditler: Her köy tavuğu gerçek köy tavuğu, her köy yumurtası doğal mıdır?

Kütüphane & Arşiv kategorisinde bulunmaktadır.
A- A A+

koy-yumurtasiEtlik broiler yetiştiriciliği sayısız tehditler altında iken bunlar yetmezmiş gibi birde serbest köy tavuğu adı altında kontrolsüz  tavuk ve yumurta üretimi başlamıştır.

Son yıllarda etlik broiler yetiştiriciliğine karşı yoğun karalama kampanyaları tüketici algılamalarını etkilediği inkar edilemez bir gerçektir. Bu karalama kampanyaları bir taraftan beyaz et satışlarında talep azalmasına neden olurken,  diğer taraftan tüketicilerin köy tavuğu/organik doğal tavuk ve köy yumurtası/organik doğal yumurta talebini yükseltmiştir. Tüketicinin yeni yönelimleri fırsatçılara yeni bir haksız kazanç alanı doğurmuştur. Ne söylenen her köy tavuğu nede her köy yumurtası organik ya da doğaldır.

Denetimsizlikten ve bazı boşluklardan yararlanan bu fırsatçılar izinsiz, ruhsatsız, kuralsız, bio güvenlikten uzak ve de içeriği ne olduğu belirsiz yem ve ilaçlar ile besledikleri tavuklar ile tavuk yetiştirmekte, yumurta üretimi yapmaktadır. Bu işi yapanlar ucuz olduğu için yaşlı ve sağlıksız tavukları sağdan soldan toplamaktadır. Bunlardan denetimsiz ve kontrolsüz sürüler oluşturmaktadır. Bu sürülerin ne tip hastalıkları bünyelerinde barındırdıkları bilinmemektedir. Çünkü bu sürüler Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı veterinerlerinin denetiminin dışındadır.

Bu üretim tarzı tüketiciyi aldatmakta, disiplinli üretim yapan yumurta üreticilerine, gerçek köy tavuğu yada organik yöntemle yumurta üretimi yapan sertifikalı üreticilere, biz etlik broiler yetiştiricilerine, entegre beyaz et firmalarına kısaca tüm kanatlı sektörüne zarar vermektedir.

yumurtaBu başı bozuk üretimin zemini nasıl oluşmuştur?

  1. İhracat ve içi talep kaynaklı yumurta fiyatlarındaki artış,
  2. Köy yumurtası ve organik doğal yumurta talebindeki yükselmeler,
  3. İlgili kurumların bu konudaki yaptırımlarının yetersizliği ve caydırıcılığının etkisiz kalması,
  4. Tarımın diğer alanlarına verilen desteklerin etlik broiler üretimine verilmemesi,
  5. Etlik broiler yetiştirciliğinde yaşanan uzun süreli yüksek ölüm oranları,
  6. Etlik broiler yetiştirmedeki yüksek maliyetler,
  7. Entegre firmaların yetiştirme bedeli ile ilgili politikaları,
  8. Bazı etlik broiler yetiştiricilerinin fırsatçılıkları

sayılabilir.

Üçüncü maddeden sonraki son maddeler maliyet baskısından bunalmış bazı etlik broiler yetiştiricilerinin bu alanda alternatif arayışlarını ortaya çıkarmıştır. Ve bu tip üretime yönelmelerine neden olmaktadır.

Adı Serbest Köy Tavuğu yetiştiriciliği ve yumurta üretimi olan bu işi yapanların sayısı her geçen gün artmaktadır. Her ne kadar bu iş uzun soluklu görünmese de tüm kanatlı sektörüne yapacağı tahribatlar büyük olacak gibi görünmektedir. En tehlikelisi ise etlik broiler yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliği ciddi tehdit altındadır.

Kanatlı sektörüne vereceği zararlar ve diğer kayıpları şöyle sıralayabiliriz,

  • Bu üretim, bulundukları bölgelerdeki etlik broiler tesislerini enfekte edecektir.
    • Yetiştirme kaybı ve ölüm oranların daha da artması
    • Uzun yıllar baş edilemeyecek hastalıklar ile mücadele
    • Hastalıklar ile mücadele için daha yüksek tedavi ve bio güvenlik harcamaları
    • Etlik broiler fason yetiştirme kümeslerinde dönem arası uzamaları
    • Boş dönemler ve/veya yetiştirme faaliyetlerinin durması
  • Devletin vergi kayıpları,
  • Tüketicinin aldatılması,
  • Tüketicide ruhsatlı ve izinli gerçek yumurta üreticilerine karşı oluşacak güven kaybı,
  • Bu işi kuralları ile yapan gerçek köy ve organik doğal yumurta üreticilerinin pazarlarında kayıp ve haksız rekabet
  • Etlik broiler tesislerinden yem aşırılması ve FCR da bozulma
  • Yayılan hastalıklar nedeni ile entegre firmalarda üretim kayıpları ve verimlilik azalması

Eğer bu kaçak ve toplama hastalıklı tavuklar ile yapılan üretimin önüne geçilmezse etlik broiler yetiştirirciliği sürdürülebilir olmaktan çıkacaktır. Şurası açıktır ki; yukarıda belirttiğimiz üzere bu iş öyle uzun soluklu değildir. Ancak, bırakacağı etkiler uzun yıllar sürebilir. Saha da şimdi bile mücadelede yetersiz kalınan viral ve bakteriyel kökenli hastalıklar hem daha karmaşık hale gelecek hem de daha da derinleşecektir. Şimdiden önlem alınması öncelikle entegre firmaların ve etlik broiler yetiştiricileri bizlerin öncelikli görevidir. Bu konuda entegre firmalar il bazında ilgili kurumlar üzerinden girişimde bulunurken etlik broiler yetiştiricileri münferiden yada birliğimiz aracılığı ile girişimde bulunmaları gerekmektedir.

Aksi durum sürdürülebilir üretimi ciddi boyutlarda tehdit ederken, çok büyük maddi kayıplara neden olacaktır.